น้ำมีบทบาทสำคัญต่อการทำงานของร่างกาย ตั้งแต่การควบคุมอุณหภูมิ การลำเลียงสารอาหาร ไปจนถึงการขับของเสีย มาทำความเข้าใจว่าทำไม “น้ำ” จึงเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพที่ไม่ควรมองข้าม
น้ำสำคัญต่อร่างกายอย่างไร? รู้จักความสำคัญของน้ำต่อสุขภาพ
การดื่มน้ำ!!! สำคัญอย่างไร?
น้ำสำคัญแค่ไหน ดื่มอย่างไรสุขภาพดี
น้ำมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อร่างกาย เพราะร่างกายมนุษย์มีน้ำเป็นองค์ประกอบหลักถึงประมาณ 70% น้ำเป็นองค์ประกอบสำคัญของร่างกายและมีส่วนเกี่ยวข้องกับกระบวนการทำงานหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นการควบคุมอุณหภูมิ การลำเลียงสารต่าง ๆ และการช่วยรักษาสมดุลของร่างกาย
น้ำไม่ใช่เพียงเครื่องดื่ม แต่เป็นพื้นฐานของชีวิต
เมื่อพูดถึงการดูแลสุขภาพ หลายคนอาจนึกถึงการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ การออกกำลังกาย หรือการพักผ่อนให้เพียงพอ แต่มีสิ่งหนึ่งที่เราต้องการทุกวันและขาดไม่ได้ นั่นคือ “น้ำ”
ความสำคัญของน้ำต่อร่างกาย
💧 น้ำช่วยรักษาสมดุลของร่างกาย
ร่างกายสูญเสียน้ำอยู่ตลอดเวลา ทั้งจากการปัสสาวะ เหงื่อ การหายใจ และการขับถ่าย ดังนั้นเราจึงจำเป็นต้องได้รับน้ำอย่างเหมาะสมเพื่อรักษาสมดุลของของเหลวในร่างกาย
💧 น้ำมีส่วนช่วยในการควบคุมอุณหภูมิ
เมื่อร่างกายมีอุณหภูมิสูงขึ้น ร่างกายสามารถระบายความร้อนผ่านเหงื่อ การมีน้ำเพียงพอจึงเป็นส่วนหนึ่งของกลไกการควบคุมอุณหภูมิ
💧 น้ำเกี่ยวข้องกับการลำเลียงสารอาหาร
น้ำเป็นตัวกลางนำพาสารอาหารและออกซิเจนไปสู่เซลล์ เลือดและของเหลวในร่างกายมีน้ำเป็นองค์ประกอบสำคัญ ช่วยให้ร่างกายสามารถลำเลียงสารอาหารและสารต่าง ๆ ไปยังส่วนต่าง ๆ ได้
💧 น้ำเป็นตัวช่วยกรองและขับของเสีย
ร่างกายต้องกำจัดของเสียจากกระบวนการต่าง ๆ และน้ำมีบทบาทสำคัญต่อการทำงานของระบบขับถ่าย โดยเฉพาะการสร้างปัสสาวะ
💧 น้ำช่วยหล่อลื่นอวัยวะข้อต่อต่างๆ
💧 น้ำเป็นตัวช่วยที่สำคัญในการสร้างความสดชื่นให้กับร่างกายและการไหลเวียนโลหิต
💧 “ดื่มน้ำ” อย่างเดียวไม่พอ ต้องใส่ใจ “คุณภาพน้ำ” ด้วย
สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือ เราไม่ควรพิจารณาเฉพาะว่า “ดื่มน้ำเพียงพอหรือไม่” แต่ควรถามต่อว่า
“น้ำที่เราดื่มทุกวันมีคุณภาพเหมาะสมสำหรับการบริโภคหรือไม่?”
WHO ให้ความสำคัญกับการจัดการความเสี่ยงของน้ำดื่มทั้งด้านจุลชีพและสารเคมี เพื่อให้ประชาชนได้รับน้ำที่ปลอดภัย
ดังนั้น การดูแลสุขภาพเรื่องน้ำจึงควรมอง 2 ด้านไปพร้อมกัน
ปริมาณน้ำที่เหมาะสม + คุณภาพน้ำที่เหมาะสม
✧ โดยทั่วไปคนเราสามารถอดอาหารได้หลายสัปดาห์ แต่ถ้าอดน้ำจะเสียชีวิตภายใน 2–3 วัน น้ำมีประโยชน์แก่ร่างกายของสิ่งมีชีวิตมากมาย นอกเหนือจากคุณสมบัติที่เด่นที่สุดของโมเลกุลน้ำ ที่เป็นตัวทำละลายที่ดี และมีประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด และกว่า 90% ของคนทั่วไปมักหลงลืมและไม่ใส่ใจกับการดื่มน้ำ
✧ ร่างกายมนุษย์มีน้ำเป็นส่วนประกอบประมาณร้อยละ 70
• ในเลือดมีน้ำเป็นองค์ประกอบร้อยละ 85
• ในสมองมีน้ำเป็นองค์ประกอบร้อยละ 75
• ถ้าพิจารณาในแต่ละเซลล์จะมีน้ำเป็นองค์ประกอบร้อยละ 60
• นอกจากนี้น้ำเป็นส่วนประกอบสำคัญและจำเป็นของเซลล์ทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นเซลพืช เซลล์สัตว์ และเซลล์มนุษย์ ทุกเซลล์ล้วนประกอบด้วยน้ำทั้งนั้น ในเซลล์มนุษย์และเซลล์สัตว์มีน้ำประมาณ 2 ใน 3 ของน้ำหนักร่างกาย ในพืชบกมีน้ำประมาณร้อยละ 50–75 ถ้าเป็นพืชน้ำอาจมีน้ำมากกว่าร้อยละ 95 โดยน้ำหนัก
✧ ร่างกายเรามีการสูญเสียน้ำรวมทั้งสิ้นประมาณ 3–5 ลิตร ซึ่งใกล้เคียงกับปริมาณที่ได้รับ ปริมาณของน้ำในร่างกายคนไม่แน่นอน ขึ้นกับอายุ ปริมาณของไขมันในร่างกาย และกิจกรรมของแต่ละคน คนที่ทำงานหนักกลางแจ้งอาจสูญเสียน้ำ 5 –12 ลิตรต่อวัน หรือคนที่มีโรคภัยไข้เจ็บก็อาจเสียสมดุลของน้ำในร่างกายได้ง่าย โดยร่างกายจะสูญเสียน้ำทางผิวหนัง มีทั้งที่เรามองเห็นออกมาในรูปของเหงื่อ และน้ำที่ระเหยไปโดยที่เรามองไม่เห็น ทางปอด โดยการหายใจออก ทางอุจจาระ ทางปัสสาวะ
✧ ด้วยเหตุนี้การขาดน้ำจึงเป็นสิ่งที่อันตรายต่อสุขภาพมาก เพราะมีผลต่อการทำงานของอวัยวะต่างๆ ภายในร่างกายโดยตรง ยกตัวอย่าง เมื่อร่างกายขาดน้ำ ไตก็จะไม่สามารถขับของเสียได้ ทำให้เหล่าของเสียจับตัวกันเป็นนิ่วในไต และยังทำให้ระบบขับถ่ายทำงานผิดปกติ นอกจากนี้ น้ำยังช่วยเจือจางเลือดไม่ให้เข้มข้นจนเกินไป และป้องกันเกล็ดเลือดแข็งตัว ซึ่งเป็นสาเหตุของหัวใจวายอีกด้วย
✧ คนที่มีระบบการเผาผลาญที่ดี มีสาเหตุมาจากปริมาณน้ำในร่างกายที่มีอย่างเพียงพอ ซึ่งการดื่มน้ำอย่างเพียงพอต่อความต้องการของร่างกายจะทำให้อัตราความเร็วในการเผาผลาญอาหารขณะที่พักเร็วขึ้นเมื่อเทียบกับคนที่ดื่มน้ำน้อย หรือดื่มน้ำไม่เพียงพอ
✧ ผู้ที่ดื่มน้ำอย่างน้อย 450 มิลลิลิตร ก่อนรับประทานอาหาร จะทำให้รับประทานอาหารได้น้อยลง 75 - 90 แคลอรี่ เมื่อเทียบกับคนที่ดื่มน้ำน้อยซึ่งจะรับประทานมากขึ้นกว่าปกติ
✧ น้ำมีส่วนสำคัญในการทำให้ผิวพรรณเปล่งปลั่ง และดูอ่อนเยาว์ ซึ่งหากเกิดภาวะขาดน้ำ หรือดื่มน้ำไม่เพียงพอติดต่อกันเป็นเวลานาน ๆ ก็จะทำให้ผิวพรรณเกิดริ้วรอย ดูแก่ก่อนวัย นอกจากนี้ยังทำให้ผิวพรรณหมองคล้ำลงอีกด้วย
✧ เราจึงควรพยายามดื่มน้ำให้เป็นนิสัยโดย สำหรับผู้ชายควรดื่มไม่น้อยกว่า 3.7 ลิตร / วัน และหญิงควรไม่น้อยกว่า 2.7 ลิตรต่อวัน หรือวิธีง่ายๆ ให้สังเกตสีของปัสสาวะ ถ้าหากปัสวะมีสีเข้มแสดงว่าเราดื่มน้ำน้อยไป ถ้าหากสีปัสาวะต้องมีสีเหลืองจางๆ สภาพใส ไร้มูกหรือสิ่งเจือปนถือว่าอยู่ในระดับปรกติ
💧 น้ำเป็นหนึ่งในพื้นฐานของสุขภาพที่เราไม่ควรมองข้าม การดื่มน้ำอย่างเหมาะสมเป็นเรื่องสำคัญ แต่ในขณะเดียวกัน การรู้จักแหล่งน้ำและคุณภาพของน้ำที่เราดื่มทุกวันก็สำคัญไม่แพ้กัน
💧 น้ำที่ดี ไม่ใช่เพียงน้ำที่ดื่มได้ แต่ควรเป็นน้ำที่เรามั่นใจในคุณภาพด้วย